翻譯經驗 隨筆 ~翻譯工具~

傳統的翻譯只要只跟筆即可 但是現代的翻譯可以透由科技的幫助讓我們翻譯出來的成果更加精準。符合「信﹨達﹨雅」的譯文。

因為是藏文翻譯 所以許多市面上的工具還不是普遍的支援 所以核心還是使用傳統word的方式。

使用機器翻譯輔助的部分還在做各種嘗試。機器輔助翻譯的好處主要是:「譯詞統一」﹨「重複翻譯自動填補」的部分。在經典的翻譯上常會引用各種經文 如果長期翻譯建立起資料庫的話 在引用的部分不用再度查找之前翻譯過的文件 會自動補上 十分方便。下面就開始介紹我用過的幾個工具。

Trados﹔實際藏文沒試過 因為...貴 不過翻譯記憶(TM)可以跑起來 藏文顯示也沒問題就很感動了。

wordfast﹔實際有在用的。基本上沒有太大的問題。詞彙表沒辦法正確識別。

omegaT﹔免費﹨開源的軟體。他的精簡功能我很喜歡。可以跟git一起作版本控制。但是藏文顯示方面有問題 還沒辦法解決。有點可惜。(已解決)(只要安裝自體並設定即可)

目前在用的是omegaT，跨平台﹨精簡所以採用。因為藏文的字典檔並不多而且法相名詞的重複機率高 使用自己的詞彙表+GoldenDict藏漢大辭典用做翻譯已經非常夠用了 也可以方便自己研習經典。

omegaT的介面

後面附上我實際使用的情形:

左邊是原文跟譯文對照。右上是自動比對以前翻譯過的資料 相似的會跑出來。右半下面中間的是字彙表 自己可以新增一些從字典查到的單字 以後不用重新查。

有空整理一下安裝、設定的教學文。

祈願佛法翻譯的部分可以透由科技的進步帶來更好的翻譯品質 方便統一譯詞。

攝類學隨筆 第一課 紅白顏色 遮破他宗 第四段

གཞན་ཡང་། 

再者(順著前一個他宗舉其它的例子遮破)

自：སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 

以不空成就佛的顏色為例。應是白色。因為是顏色的緣故。

ཁྱབ་པ་ཁས། 

周遍認許

他：མ་གྲུབ་ན། 

若他宗：因不成

自：སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན༑ ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། ལྗང་གུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 

以不空成就佛的顏色為例。應是顏色。因為是綠色的緣故。

他：རྩ་བར་འདོད་ན། 

若他宗：根本承許

自：སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

以不空成就佛的顏色為例。應不是白色。因為跟不空成就佛的顏色是一的緣故。

------------------------------------------

字詞：

1. དོན་ཡོད་གྲུབ་(པ)：不空成就如來。五方佛之一。身色綠。

------------------------------------------

筆記：這一段自宗使用的理路跟前一段是雷同的 只是前後討論比較縮短精簡而已。當然可以自己延伸思考。例如：最後一個論式：「སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 」如果回答「不遍」會如何？應該要如何應對他宗回答「不遍」？可以有各種變化。附帶一提如果他宗最後面答「不遍」的話是：「 སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཁ་དོག་དང་གཅིག་ཡིན་ན  དཀར་པོ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ」(跟不空成就如來的顏色是一的話 不遍不是白色) 就是有可能是白色的意思啦。

攝類學隨筆 第一課 紅白顏色 他宗 第三段

#第一課 紅白顏色 : 他宗部分 : 第三段理路

藏文原文 : 

ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁ་དོག་ཡིན་ན་དཀར་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན༑ 

或曰：「凡是顏色的話一定是白色」

1.自宗問難他宗：སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 

以無量壽佛的顏色為例。應是白色。因為是顏色的緣故。

ཁྱབ་པ་ཁས། 

周遍認許(因為他增一開始承許「是顏色的話一定是白色」所以這邊他宗不可以回答「不遍」只剩下「因不成」以及「承許」兩種回答了)

他宗：མ་གྲུབ་ན། 

他宗回答：「因不成」(如果可以的話想一下因不成應該要如何以論式理解，下面補充)

自宗：སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། དམར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 

2.自宗：無量壽佛的顏色為例。應是顏色。因為是紅色的緣故。

註：接續前面他宗回答「因不成」所以要想辦法把因成立起來。

他宗：རྩ་བར་འདོང་

他宗：根本承許

註：這邊也想一下根本承許是什麼意思。

3.自宗：སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 

無量壽佛的顏色為例。應不是白色。因為是紅色的緣故。

註：前面已經「根本承許」了。意思是承許了第1.條論式(想一下承許的內容---「無量壽佛的顏色 是 白色」現在自宗要反過來成立不是白色)

他宗：མ་གྲུབ་ན། 

他宗：因不成

註：等於他宗說「無量壽佛的顏色 不是 紅色」

4.自宗：སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 

無量壽佛的顏色為例。應是紅色。無量壽佛的顏色的反體的緣故。

註：這裡提到「反體」的概念。以後會有專門的一課討論。

他宗：མ་གྲུབ་ན། 

因不成 

5.自宗：སངས་རྒྱས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།

無量壽佛的顏色為例。他應是他的反體。因為他是「成實」的緣故。(這裡ཁྱོད的意思就是把有法裡面的東西代入省略的意思)

註：這個周遍很重要：如果是「成實」的話。那自己就會是自己的「反體」。

後面會有一課專門討論 先把周遍記起來 。

例如：瓶子是瓶子的反體恆成立。因為瓶子存在喔～

------------------------------------------------------------------------------------
補充一下字詞：

1.  ལྡོག་པ：反体。思维中所现与异类或别类相反的事物。谓思维中所现的色法,如与非瓶相反者,即为瓶之反体。 (藏汉大辞典p.1458) 
2. གཞི་གྲུབ：成实,存在,真实成就。经过正常心量证明实有者。瓶柱等任何事物之有或无,是或非等情况,经由正量观察,实际如是者。 (藏汉大辞典p.2417) 

有問題留言喔～雖然不見得有能力回答 但是可以問格西們。

攝類學隨筆＿紅白顏色＿第二段

攝類學。紅白顏色。辯論題整理

今天把之前整理的攝類學辯論題目貼上來

目前先用圖片檔的模式 如果不清楚的話會再補上來

想說嘗試各種整理方式

附上連結 比較清楚

https://drive.google.com/open?id=0B90A8QYPybm8aTRrS1ZZRGdqSzA

攝類學隨筆

賽倉攝類學-第一課-第一節理路實際演練版

• 上次簡單的介紹了第一段理路的架構。其實就是把平常辯經場上辯論的模式簡化記載在書上而已。
• 初期主要在練習"熟練讀"(表達的順暢為主，理解為輔)
• 以下會依著攝類學的原文 把問答詳細的寫出來...

1.問：ཁ་དོག་ཡིན་ན་དམར་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བར་ཐལ། ? [問難者詢問立宗者]

2.答： འདོད། ~ [承許]

3.問： འདོད་ལན་རྩིས།   (請他復述他剛才“承許”了什麼)

4.答：ཁ་དོག་ཡིན་ན་དམར་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་འདོད། ～(復述所承許的部分)

5.問：ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན༑ དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། (問難者想找出不遍的例子來破斥他宗 所以以白法螺為例子：問難者認為白法螺是顏色但不是紅色)

6.答：རྟགས་མ་གྲུབ།～[這邊立宗者只能回答“འདོད”或是“རྟགས་མ་གྲུབ”如果答“མ་ཁྱབ”的話就違背一開始的承許L2~L4]

7.問：རྟགས་མ་གྲུབས་རྩིས།(要求復述剛剛的承許)

8.答：ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཁ་དོག་ཡིན་པ་རྟགས་ན་གྲུབ།(就是白法螺的顏色不是顏色的意思)

9.問：ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།(這時要成立白法螺的顏色是顏色)

10.答：རྟགས་མ་གྲུབ།

11.問：ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། (這邊提到一個“...དང་གཅིག”的概念 後面的課文會提到 暫略～先翻譯成“和xxx是一的緣故”所以這邊翻成和白法螺的顏色是一的緣故)(基本上所有存在的東西都會和他自己是"一" 例如：དངོས་པོ་དངོས་པོ་དང་གཅིག་ཡིན)

12.答：འདོད~(課本提到的"རྩ་བར་འདོད་ན"就是指從這條理路開始一路承許回去到L5 所以L5的因就會成立。在因、周遍都承許的狀況之下剩下的可能性只能འདོད了)

所以下一次會處理立宗者如果承許了"ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན༑ དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། "的話會怎樣～

攝類學隨筆

＃範圍：哲蚌寺、果芒札倉、賽倉攝類學、第一課、第一節理路

原文：

1.།ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁ་དོག་ཡིན་ན་དམར་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན།
2.ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན༑ དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན།
3.ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན།
4.ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དཀར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
5.རྩ་བར་འདོད་ན། ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་
6.ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན།
7.དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་མེད་པར་ཐལ། དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

翻譯：

1.有人說(或曰)：「是顏色的話一定是紅色」 2.以白法螺的顏色為例(有法)；應該是紅色的；因為是顏色的緣故。週遍已承許。 [對方答：](因)不成的話。
3.以白法螺的顏色為例；應該是顏色；因為是白色。[對方答：](因)不成的話。 4.以白法螺的顏色為例；應該是白色的；因為和白法螺的顏色是"一"的緣故。
5.根本承許的話(從L4承許回去L2)
6.以白法螺的顏色為例；應該不是紅色；因為是白色的緣故。[對方答：]不遍的話 7.應該是遍的；紅色跟白色兩個的"交集"是沒有的緣故。[對方答：](因)不成的話。 8.白色跟紅色兩個應該是沒有"交集的"；白色跟紅色兩個是"相違"的緣故。
9.//原文至此結束